Phong Tục Ngày Tết – Đầu Năm Xin Chữ Để Làm Gì Bạn Biết Không?6 phút để xem

Phong tục ngày Tết đầu năm có tục xin chữ gắn liền truyền thống Nho học nhân dân ta trước đây. Chúng ta hãy cùng nhau nhớ lại một chút hình ảnh “Ông đồ” trong bài thơ cùng tên của nhà thơ Vũ Đình Liên:

“Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Bên phố đông người qua…”

Thông lệ ngày trước

phong tục ngày Tết
Hình ảnh Ông đồ thời trước như trong bài thơ của Vũ Đình Liên

Tục xin chữ đầu năm là một hình thức “lấy may” và cũng là những điều mà gia chủ mong muốn trong năm mới. Ngày trước, “xin chữ” là việc rất khó khăn, chỉ những ai thật sự am hiểu Nho học và mong muốn mới có thể sở hữu một tấm tranh chữ để treo trong nhà. Tấm tranh này được treo ở nơi trang trọng nhất, được xem như bảo vật và trở thành phong tục ngày Tết sang trọng. Có một thời kì, tục xin chữ chỉ dành cho giới quý tộc, giàu có.

Nhưng thực chất, đây là một “thú vui tao nhã” dành cho mọi người, mọi tầng lớp. Những người có hiểu biết rộng sẽ biết được ý nghĩa sâu xa của chữ và mang hết những mong muốn của mình, gửi gắm vào tấm tranh chữ. Còn những người bình dân hoặc có hiều biết ít hơn sẽ đến nhờ những người hay chữ “dịch” hộ. Ai cũng muốn co được niềm vui nhỏ về mặt tinh thần như một phong tục ngày Tết.

Xin được chữ thực sự là một điều tốt đẹp ngày đầu năm
Xin được chữ thực sự là một điều tốt đẹp ngày đầu năm

Lúc bấy giờ, vị trí của các thầy đồ rất được xã hội xem trọng. Vì họ không những là người dạy học mà còn được “trọng vọng” vì có thể “cho chữ”. Dựa vào danh tiếng của các thầy đồ mà họ có đông hay ít người đến xin chữ. Và thường thì những người đến xin sẽ biếu lại thầy nhiều thứ như bánh trái, vải vóc và có khi là tiền.

Đến phong tục ngày Tết truyền thống của người Việt Nam

“Bức tranh chữ” treo ngày Tết trong nhà sẽ mang đến may mắn, là điều mà người ta mong muốn có trong năm nay. Ví dụ như phong tục ngày têt của chúng ta là xin chữ đầu năm nhưng có người xin chữ Tài, có người xin chữ Lộc, lại có người xin Trí,… nói chung là muôn hình vạn trạng, tùy theo người đi xin chữ

Một bức tranh chữ mang nhiều ý nghĩa tốt lành về mặt tinh thần
Một bức tranh chữ mang nhiều ý nghĩa tốt lành về mặt tinh thần

Ngày trước, giấy để viết chữ phải là loại giấy tốt, có vân và ăn mực, ít nhòe. Ngày nay, giấy còn có thêm mùi thơm, nhiều màu sắc và nhiều loại khác nhau. Ngay cả mực viết chữ cũng nhiều màu hơn. Không chỉ có chữ mà còn có cả tranh, cả hình vẽ vui nhộn. Nhưng tụ chung, mọi người vẫn rất ưa thích tục xin chữ và thích cái cảm giác được ngồi nhìn ông đồ nắn nót từng nét trên vuông giấy trắng tinh. Và người ta cũng rất tin tưởng vào những chữ viết đó. Phong tục ngày Tết vẫn còn sống mãi trong lòng mọi như vậy đó.

Treo chữ cũng phải biết cách và biết vị trì chứ không phải muốn treo thế nào cũng được. Một trong những cách treo tốt nhất là ngay trong phòng khách, vị trí mà nhiều người nhìn thấy nhất. Và quan trọng là gia chủ phải hiểu thật kĩ ý nghĩa của chữ viết được treo. Nhất là khi viết bằng tiến Hán.

Tranh chữ phải được treo ở vị trí trang trọng trong nhà
Tranh chữ phải được treo ở vị trí trang trọng trong nhà

Bài thơ Ông đồ tuy có kết thúc “không rõ ràng” một chút bằng câu hỏi: “Những người muôn năm cũ – Hồn ở đâu bây giờ?” nhưng thực tế đã trả lời. Phong tục ngày Tết xin chữ không những không mai một mà còn được bào tồn và phát huy một cách mạnh mẽ. Khi các giá trị xưa cũ được giữ gìn và “biến hóa” cho phù hợp với thời cuộc thì chắc chắn sẽ sống mãi với thời gian.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here